Μια διαφορετική κουβέντα έγινε την Τετάρτη 19 Δεκεμβρίου στο Υπουργείο Εργασίας. Οι εργαζόμενοι του Υπουργείου, γνώστες στην πράξη των εξελίξεων στις εργασιακές σχέσεις, συζήτησαν ανοικτά και ελεύθερα με δύο από τους πιο αξιόλογους ερευνητές και μελετητές του θέματος στην χώρα μας. Ο Γιάννης Κουζής, καθηγητής εργασιακών σχέσεων στο Πάντειο και ο Αποστόλης Καψάλης, ερευνητής στο ΙΝΕ-ΓΣΕΕ και πρώην Ειδικός Γραμματέας ΣΕΠΕ, ανέπτυξαν συνοπτικά τις δυσμενείς εξελίξεις στο εργασιακό τοπίο κατά τις τελευταίες δεκαετίες και ειδικά στα χρόνια του Μνημονίου και συζήτησαν με τους συναδέλφους σχετικά με τις προοπτικές για το άμεσο και απώτερο μέλλον.
Η ανοικτή συζήτηση ήταν μια πρωτοβουλία της συλλογικότητάς μας και πραγματοποιήθηκε με το σκεπτικό ότι οι συνδικαλιστικοί φορείς θα πρέπει να ανοίγουν την συζήτηση για τα θέματα που αφορούν γενικότερα την κοινωνία μας και να μην περιορίζονται σε απλή διεκπεραίωση συντεχνιακών ή ακόμη χειρότερα ατομικών αιτημάτων.
Συμμετείχαν πάνω από 50 συναδέλφισσες και συνάδελφοι, πολλοί από τους οποίους έθεσαν ερωτήματα, διατύπωσαν προβληματισμούς και εκφράστηκαν απόψεις που ξεφεύγουν από το στενό υπηρεσιακό περίβλημα και εκπορεύονται από το γεγονός ότι εκτός από δημόσιοι υπάλληλοι είμαστε ενεργοί σκεπτόμενοι πολίτες.
Ο Γιάννης Κουζής ανέπτυξε συνοπτικά το ιστορικό πλαίσιο (από την δεκαετία του 90) και τους 4 τομείς βλαπτικών για τους εργαζόμενους παρεμβάσεων: Μετατροπή της σταθερής και πλήρους απασχόλησης σε ευέλικτες μορφές, χαλάρωση του πλαισίου των ομαδικών απολύσεων, ευελιξία στον χρόνο εργασίας και φυσικά μειώσεις στους μισθούς. Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι η διαφημιζόμενη από την Κυβέρνηση επανενεργοποίηση της επεκτασιμότητας των συλλογικών συμβάσεων, προβλεπόταν ήδη από τα Μνημόνια από το 2016, αλλά το νέο θεσμικό πλαίσιο που εισάγεται γεννά σοβαρές αμφιβολίες για το αν και σε ποιο βαθμό θα εφαρμοστεί αυτή η ρήτρα. Επίσης, σε ότι αφορά την αύξηση του κατώτατου μισθού, αυτή θα γίνει πλέον με απόφαση Υπουργού και όχι με συλλογική διαπραγμάτευση και θα είναι πολύ κατώτερη της αύξησης που δικαιούνται οι εργαζόμενοι. Υπενθύμισε μάλιστα ότι η Ελλάδα είναι μοναδική περίπτωση στα χρονικά, καθώς έχει “παγωμένο” κατώτατο μισθό επί 7 έτη: Τέλος, έκανε αναφορά στο δυσμενές ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον σε ότι αφορά τις εργασιακές σχέσεις, καθώς σχεδόν σε κάθε χώρα, τόσο από “αριστερές” όσο και από “κεντρώες-νεοφιλελεύθερες” αλλά και από δεξιές και ακροδεξιές κυβερνήσεις, η εργασία υφίσταται σημαντική υποβάθμιση.
Ο Απόστολος Καψάλης στάθηκε στην σημαντική απαξίωση των συνδικάτων και στην μείωση της συνδικαλιστικής πυκνότητας ειδικά στον ιδιωτικό Τομέα. Επεσήμανε ότι πλέον περάσαμε από το φαινόμενο της αύξησης των επιχειρησιακών συμβάσεων στην έξαρση της απευθείας ατομικής διαπραγμάτευσης, με ότι αυτό συνεπάγεται για τους εργαζόμενους. Τόνισε την σημασία του ελέγχου της αγοράς εργασίας μέσω ενός δυνατού Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας και εξέφρασε αντιρρήσεις για τις πρόσφατές αλλαγές στα πρόστιμα για την αδήλωτη εργασία (μείωση προστίμου έως και 70% σε περίπτωση πρόσληψης των αδήλωτων εργαζομένων) καθώς όπως είπε “το πρόστιμο είναι πρόστιμο και τα κίνητρα είναι κίνητρα. Το να χρησιμοποιείται το κίνητρο ως παράκαμψη της ποινής μπορεί τελικά να οδηγήσει στα ακριβώς αντίθετα από τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.” Τέλος, στάθηκε στην “ευελιξία” που κυρίως μέσω της περιστασιακής απασχόλησης μεταναστών (και με εργαλείο και το εργόσημο) επιχειρείται να εισαχθεί σε πολλούς κλάδους και τομείς οικονομικής δραστηριότητας.
Γενική διαπίστωση ήταν ότι η πορεία υποβάθμισης της σημασίας και του μεριδίου της εργασίας στην διανομή του εισοδήματος είναι μια στοχευμένη διαδικασία που επιβάλλεται με διαφορετικό ρυθμό σε κάθε χώρα και συνολικά στην Ευρώπη ανάλογα και με το πολιτικοκοινωνικό πλαίσιο. Η Ελλάδα των Μνημονίων υπήρξε και συνεχίζει να είναι το πιο ευνοϊκό πεδίο για όσους θέλουν να δοκιμάσουν τις αντοχές των εργαζομένων στην υποβάθμιση της εργασίας τους και την χειροτέρευση του βιοτικού τους επιπέδου.
Η αναστροφή αυτής της καθοδικής πορείας δεν θα πραγματοποιηθεί ούτε προφανώς από την πλευρά της εργοδοσίας και του κεφαλαίου, αλλά ούτε και από δήθεν φιλολαϊκές κυβερνήσεις που θα “μοιράσουν δίκαια” την ανάπτυξη. Θα είναι στόχος και αποτέλεσμα οργανωμένων μαζικών εργατικών αγώνων, μικρών ή μεγαλύτερων, σε όλα τα επίπεδα (επιχειρησιακό, τοπικό, κλαδικό, εθνικό και διεθνές).
Σε αυτό θα πρέπει να πρωτοστατήσουν τα συνδικάτα. Η προχθεσινή εκδήλωση μας η ενημέρωση, η συζήτηση, η άποψη- είναι μια πρωτοβουλία που αν βρει μιμητές και συνεχιστές θα μπορούσε να συμβάλει στην καλύτερη οργάνωσή μας και στην αποτελεσματικότητα των διεκδικήσεων και του αγώνα μας.
Αντί-Λογος
Συλλογικότητα Υπαλλήλων Υπουργείου Εργασίας